SZF-ARTS DRS. SHARON VAN ENGELEN OVER HET CORONAVIRUS

Bijgewerkt: 24-03-2020 , SZF-arts drs. Sharon van Engelen

Wat is COVID-19?

De Coronavirusziekte 2019, of ‘COVID-19’, is een infectie veroorzaakt door een specifiek virus genaamd SARS-CoV-2. Het virus verscheen eind 2019 voor het eerst in de stad Wuhan, China. Maar het is sindsdien snel verspreid en er zijn nu gevallen op veel andere plaatsen, waaronder in Europa, de Verenigde Staten en het Caribisch Gebied. In Suriname zijn er enkele personen positief getest.

Mensen met COVID-19 kunnen koorts, hoest en ademhalingsproblemen hebben. Ademhalingsproblemen treden op wanneer de infectie de longen aantast en longontsteking veroorzaakt. Experts bestuderen dit virus en zullen er in de loop van de tijd meer over te weten komen.

Hoe vindt besmetting plaats?

De ziekte is van mens op mens overdraagbaar.

Direct

Druppelinfectie: overdracht via grote druppels uit hoesten en niezen binnen een afstand van 2 meter. Via aerosolen tijdens aerosolvormende handelingen (dus behandelingen in het ziekenhuis).

Aerogeen

Er zijn geen aanwijzingen dat het virus zich aerogeen (via zwevende deeltjes in de lucht) verspreidt, behalve via bepaalde handelingen in het ziekenhuis.

Perinatale overdracht

Er zijn geen aanwijzingen voor perinatale overdracht (dus van de zwangere op haar ongeboren kind)

Besmettelijke periode

Exacte gegevens over de besmettelijke periode ontbreken. Een patiënt is in ieder geval besmettelijk tijdens de symptomatische fase (dus de periode waarin hij of zij klachten heeft). Daarna kan het virus nog langer met PCR aantoonbaar zijn in de keel/feces. Tot nu toe zijn er aanwijzingen dat voornamelijk symptomatische personen bijdragen aan de verspreiding.

Besmettelijkheid

Exacte gegevens over de besmettelijkheid ontbreken. Hoe zieker iemand is, hoe meer virus hij kan verspreiden. Ook de overleving van het virus buiten het lichaam is onbekend en afhankelijk van bijvoorbeeld het soort oppervlak, de temperatuur en de luchtvochtigheid.

Wat zijn de symptomen van COVID-19?

Symptomen beginnen een paar dagen (meestal 2-5 dagen) nadat een persoon is geïnfecteerd met het virus. Maar bij sommige mensen kan het nog langer duren voordat de symptomen verschijnen.

Symptomen kunnen zijn:

  • Koorts
  • Hoest
  • Zich moe voelen
  • Kortademigheid
  • Lichaamspijn

Bovengenoemde symptomen zijn niet specifiek voor Covid-19; als je deze klachten hebt is het waarschijnlijker dat je ‘griep’ hebt. De meeste mensen hebben milde symptomen. Sommige mensen hebben helemaal geen symptomen. Maar bij andere mensen kan COVID-19 leiden tot ernstige problemen zoals longontsteking, onvoldoende zuurstof krijgen of zelfs de dood. Dit komt vaker voor bij mensen die ouder zijn of andere gezondheidsproblemen hebben.

Wie hebben een verhoogde kans op een ernstig beloop van de ziekte?

Personen ouder dan 18 jaar met:

  • afwijkingen en functiestoornissen van de luchtwegen en longen;
  • chronische hartaandoeningen;
  • diabetes mellitus;
  • ernstige nieraandoeningen die leiden tot dialyse of niertransplantatie;
  • verminderde weerstand tegen infecties door medicatie voor auto-immuunziekten, na orgaantransplantatie, bij hematologische aandoeningen, bij aangeboren of op latere leeftijd ontstane afweerstoornissen waarvoor behandeling nodig is, of bij chemotherapie en/of bestraling bij kankerpatiënten;
  • een hiv-infectie
     

Op basis van gegevens over de leeftijdsspecifieke incidentie, is het risico op COVID-19 aanzienlijk lager bij kinderen. Er worden daarnaast in de gegevens uit China vrijwel geen ernstige uitkomsten gemeld voor personen onder de 19 jaar. Hoewel kinderen COVID-19 kunnen krijgen, lijken ze minder vaak ernstige symptomen te hebben.

Wanneer moet ik contact opnemen met de dokter?

Als u koorts, hoest of ademhalingsproblemen heeft en mogelijk bent blootgesteld aan COVID-19, maak dan contact met het BOG op telefoonnummer 178 of met uw huisarts indien u in de afgelopen veertien dagen blootgesteld bent aan een van de volgende situaties:

  • U had nauw contact met een persoon die positief getest is op het virus – dit betekent over het algemeen dat u zich binnen een afstand van ongeveer 2 meter van de persoon bevindt of hebt bevonden.
  • U woonde in of reisde naar een gebied waar veel mensen het virus hebben
  • U bent naar een evenement of locatie geweest waar gevallen bekend waren van COVID-19. Als bijvoorbeeld meerdere mensen ziek werden na een specifieke bijeenkomst of op uw werkplek, bent u hier mogelijk aan blootgesteld geweest.

Als uw symptomen niet ernstig zijn, kunt u het beste uw huisarts bellen voordat u naar binnen gaat. De arts of verpleegkundige kan u vertellen wat u moet doen en of u persoonlijk moet worden gezien. Als u toch naar de poli of het ziekenhuis moet, moet u een gezichtsmasker opzetten. De kans bestaat dat het personeel u in een afgezondere ruimte laat wachten.

Als u ernstig ziek bent en meteen naar de dokter of het ziekenhuis moet, moet u toch vooraf bellen. Op deze manier kan het personeel voor u zorgen en tegelijkertijd stappen ondernemen om anderen te beschermen.

Uw huisarts zal een onderzoek doen en naar uw symptomen vragen. Ze zullen ook vragen stellen over eventuele recente reizen en of u in de buurt bent geweest van iemand die mogelijk ziek is.

Hoe ziet het testen er uit?

Als uw arts vermoedt dat u COVID-19 heeft, zal hij/zij contact opnemen met het BOG. Indien u voldoet aan de criteria om getest te worden, zal het BOG een uitstrijkje uit uw neus en mogelijk uit uw mond nemen en naar het laboratorium sturen om te testen. Als u slijm ophoest, kunnen ze ook een monster van het slijm testen. Deze tests kunnen aantonen of u COVID-19 of een andere infectie heeft.

Indien uw klachten van dien aard zijn en u opgenomen bent, kan de arts  ook een thoraxfoto of computertomografie (CT)-scan van uw longen laten maken.

Hoe wordt COVID-19 behandeld?

De meeste mensen met COVID-19 hebben slechts een milde ziekte en kunnen thuis uitzieken. Mensen met milde symptomen lijken na ongeveer 2 weken beter te worden, maar het is niet voor iedereen hetzelfde. Als u COVID-19 heeft, is het belangrijk om thuis te blijven, totdat uw arts u vertelt dat het veilig is om weer uit huis te gaan. Het is belangrijk dat u thuis blijft en geen onnodig bezoek thuis ontvangt, om de kans om anderen te besmetten te minimaliseren. Dit geldt ook als u bijvoorbeeld vanwege klachten, contact met een positief geteste persoon of vanwege uw reisgeschiedenis in thuisisolatie bent gezet door het BOG.

Als u een ernstigere ziekte heeft, moet u mogelijk in het ziekenhuis blijven, mogelijk op de intensive care. Terwijl u daar bent, bevindt u zich waarschijnlijk in een speciale ‘isolatiekamer’. Alleen medisch personeel is toegestaan ​​in de kamer en ze zullen speciale jassen, handschoenen, maskers en oogbescherming moeten dragen. Er is geen specifieke behandeling voor COVID-19, maar de artsen en verpleegkundigen in het ziekenhuis kunnen uw ademhaling en andere lichaamsfuncties volgen en ondersteunen en u zo comfortabel mogelijk maken.Mogelijk hebt u extra zuurstof nodig om gemakkelijk te kunnen ademen. Als u erg moeilijk kunt ademen, moet u mogelijk een beademingsapparaat gebruiken. Dit is een apparaat om je te helpen ademen.

Kan COVID-19 worden voorkomen?

Er zijn dingen die u kunt doen om uw kansen op het krijgen van COVID-19 te verkleinen. Deze stappen zijn voor iedereen een goed idee, vooral omdat de infectie zich zeer snel verspreidt. Maar ze zijn extra belangrijk voor mensen van 65 jaar of ouder of mensen die andere gezondheidsproblemen hebben. Belangrijk is vooral om gezond te blijven eten, zodat u een goede weerstand heeft. Om de verspreiding van infectie te vertragen:

 

  • Was uw handen vaak met water en zeep. Dit is vooral belangrijk nadat je in het openbaar bent geweest en andere mensen of oppervlakken hebt aangeraakt. Zorg ervoor dat u uw handen minstens 20 seconden met zeep inwrijft, uw polsen, vingernagels en tussen uw vingers schoonmaakt. Spoel vervolgens je handen af ​​en droog ze af met keukenpapier dat je weg kunt gooien.

Als u zich niet in de buurt van een wasbak bevindt, kunt u een handgel gebruiken om uw handen te reinigen. De gels met minimaal 60 procent alcohol werken het beste. Maar het is beter om te wassen met water en zeep als je kunt.

  • Raak uw gezicht niet aan met uw handen, vooral uw mond, neus of ogen.
  • Probeer weg te blijven van mensen die symptomen van de infectie hebben.
  • Vermijd drukte. Als u in een gebied woont waar gevallen van COVID-19 zijn opgetreden, probeer dan zoveel mogelijk thuis te blijven.

Zelfs als u gezond bent, kan het beperken van contact met andere mensen de verspreiding van de ziekte helpen vertragen. Experts noemen dit ‘sociale afstand’. Begin deze maand (maart 2020) adviseerde het CDC (Center for Disease Control, USA) om alle bijeenkomsten van 50 of meer mensen te annuleren of uit te stellen. Dit omvat zaken als sportevenementen, concerten, festivals, optochten en bruiloften. De regering van Suriname heeft dit aantal (vooralsnog) gesteld op 100 mensen. Voor evenementen met meer dan 50 personen is het nog steeds een goed idee om te overwegen om te annuleren of te verschuiven. Als je toch in een groep mensen moet zijn, zorg er dan voor dat je je handen vaak wast en contact vermijdt wanneer je kunt. U kunt bijvoorbeeld handdrukken, high fives en fist bumps vermijden en anderen aanmoedigen hetzelfde te doen.

  • De regering van Suriname heeft de grenzen van het land gesloten, waardoor verkeer uit en naar Suriname niet langer toegestaan is. Ingezetenen die vanuit het buitenland moeten terugkeren naar Suriname worden verplicht veertien dagen in (thuis)quarantaine geplaatst.

Experts raden het af ​​om een ​​gezichtsmasker te dragen als u niet ziek bent, tenzij u zorgt voor iemand die COVID-19 heeft.

Als iemand bij u thuis COVID-19 heeft, zijn er extra dingen die u kunt doen om uzelf te beschermen:

  • Houd de zieke uit de buurt van anderen – de zieke moet in een aparte kamer blijven en indien mogelijk een aparte badkamer en toilet gebruiken.
  • Gebruik gezichtsmaskers – de zieke moet een gezichtsmasker dragen wanneer hij/zij zich in dezelfde kamer bevindt als andere mensen. Als je voor de zieke zorgt, kun je jezelf ook beschermen door een gezichtsmasker te dragen als je in de kamer bent. Dit is vooral belangrijk als de zieke geen masker kan dragen.
  • Wees extra voorzichtig met lichaamsvloeistoffen – als u in contact komt met het bloed, slijm of andere lichaamsvloeistoffen van de zieke, draag dan een wegwerp gezichtsmasker, jurk en handschoenen. Als lichaamsvloeistoffen uw huid raken, was dan onmiddellijk uw handen met zeep.
  • Maak vaak schoon – het is vooral belangrijk om dingen die veel worden aangeraakt schoon te maken. Bijvoorbeeld toonbanken, nachtkastjes, deurknoppen, computers, telefoons, kranen, toiletten en badkameroppervlakken. Sommige schoonmaakmiddelen werken goed om bacteriën te doden, maar geen virussen, dus het is belangrijk om de etiketten te controleren. Het Amerikaanse Environmental Protection Agency (EPA) heeft hier een lijst met producten: www.epa.gov/sites/production/files/2020-03/documents/sars-cov-2-list_03-03-2020.pdf.

Bijvoorbeeld alcohol, chloor en Lysol zijn geschikt.

 

  • Handen wassen – was uw handen vaak met water en zeep.

 

Er is nog geen vaccin om COVID-19 te voorkomen.

 

Wat moet ik doen als er een COVID-19-uitbraak in mijn omgeving is?

Het beste wat u kunt doen om gezond te blijven, is regelmatig uw handen te wassen, nauw contact met zieke mensen te vermijden en thuis te blijven als u ziek bent. Om de verspreiding van ziekten te helpen vertragen, is het bovendien belangrijk om officiële instructies in uw omgeving op te volgen over het beperken van contact met andere mensen. Zelfs als er geen gevallen van COVID-19 zijn waar u woont, kan dat in de toekomst veranderen.

Regels en richtlijnen kunnen op verschillende gebieden verschillen. Als autoriteiten mensen in uw omgeving vertellen om thuis te blijven of te voorkomen dat ze samenkomen met andere mensen, is het belangrijk om dit serieus te nemen en de instructies zo goed mogelijk op te volgen. Zelfs als u geen hoog risico loopt om te lijden aan COVID-19, kunt u het toch aan anderen doorgeven. Mensen uit elkaar houden is een van de beste manieren om de verspreiding van het virus onder controle te houden.

Als u of anderen in uw familie bezorgd zijn over COVID-19, houd er dan rekening mee dat de meeste mensen niet ernstig ziek worden of eraan sterven. Hoewel het helpt om voorbereid te zijn, zijn er dingen die u kunt doen om uw risico te verlagen en de verspreiding van het virus te vertragen, probeer vooral niet in paniek te raken. Voor updates vanuit de overheid, bezoek www.covid-19.sr