Flauwvallen (Syncope)

In het kort:

  • Bij flauwvallen verlies je plotseling kort je bewustzijn.
  • Door een plotselinge daling van je bloeddruk krijgen je hersenen onvoldoende zuurstof.
  • Veelvoorkomende oorzaken van flauwvallen zijn onder andere een lage bloeddruk, te snel opstaan, oververhitting, te weinig eten of drinken, stress, hartklachten en vermoeidheid.
  • Je kunt ook flauwvallen zonder aantoonbare oorzaak.
  • Vlak voordat je flauwvalt, kun je last hebben van bijvoorbeeld duizeligheid, gevoel van zwakte, verhoogde hartslag, hoofdpijn en misselijkheid.
  • Heb je het gevoel dat je gaat flauwvallen? Ga dan liggen en zorg dat je benen iets hoger zijn dan de rest van je lichaam.

Over flauwvallen

Flauwvallen is het plotseling kortdurend verliezen van je bewustzijn. Door een plotselinge daling van je bloeddruk, komt er niet meer genoeg bloed in de hersenen. Je komt in een staat van bewusteloosheid en valt flauw. Deze reactie van je lichaam zorgt ervoor dat je lichaam horizontaal op de grond komt te liggen. Als je eenmaal ligt, kan er bloed van de rest van je lichaam naar je hoofd stromen. Je hersenen krijgen weer genoeg bloed en zuurstof en je komt weer bij. Flauwvallen is dus een beschermingsreactie van je lichaam als je hersenen een kortdurend tekort aan bloed en zuurstof krijgen. Flauwvallen en bijna flauwvallen kan gebeuren bij volwassen, maar ook bij een kind. Flauwvallen kan gepaard gaan met symptomen zoals hoofdpijn, overgeven en duizeligheid.

Er zijn een aantal oorzaken voor flauwvallen bekend. Toch kun je ook zonder aantoonbare oorzaak flauwvallen. Voorbeelden van oorzaken waardoor je kunt flauwvallen:

• Je hebt een lage bloeddruk
• Je staat te snel op. Op zo’n moment stroomt al je bloed naar je benen, waardoor je hersenen niet genoeg bloed en zuurstof krijgen.
• Je staat te lang overeind
• Je bent oververhit
• Je hebt te weinig gegeten of gedronken
• Je hebt een emotionele schok te verduren gekregen
• Je bent uitgeput
• Je hebt last van stress
• Je hebt een abnormaal hartritme door hartritmestoornissen
• Je gebuikt medicijnen die kunnen leiden tot flauwvallen.

Als vrouw kun je soms ook flauwvallen tijdens je menstruatie of zwangerschap. Tijdens de menstruatie kan dit veroorzaakt worden door pijn of je onwel voelen. Bij de zwangerschap zal er veel bloed door de placenta lopen om de baby van voedingstoffen te voorzien, waardoor het je lichaam meer moeite kost om al je lichaamsdelen van voldoende bloed te voorzien.

Symptomen die je kunt hebben vlak voor of als je flauwvalt zijn:

  • Duizeligheid
  • Een gevoel van zwakte
  • Je krijgt het warm en gaat zweten
  • Verhoogde hartslag
  • Minder goed zien en/of vlekken zien voor je ogen
  • Hoofdpijn
  • Oorsuizen
  • Je wordt bleek
  • Misselijkheid en braken
  • Incontinentie
  • Tinteling in de vingertoppen
  • Kortademigheid

Als je het gevoel hebt dat je gaat flauwvallen, is het belangrijk om te gaan liggen. Op deze manier kun je pijn en verwondingen naar aanleiding van flauwvallen voorkomen. Als je zorgt dat je benen iets hoger dan de rest van je lichaam komen te liggen, wordt de bloedtoevoer naar je hersenen verbeterd. Als iemand anders aangeeft flauw te gaan vallen, kun je die ander ook op de grond leggen.

Als iemand al flauwgevallen is, is het belangrijk om de ademhaling te controleren. Als er kleding om de nek zit, kun je deze proberen een klein stukje los te maken. Geef het slachtoffer vervolgens de kans om zelf bij te komen. Als het slachtoffer niet binnen een paar minuten bijkomt, moet je medische hulp inroepen. Let er wel op dat je slachtoffer blijft ademhalen en de hartslag aanwezig blijft. Bij twijfel kun je eerder medische hulp inroepen.

Als je zelf bijkomt omdat je net bent flauwgevallen is het vooral belangrijk om rustig aan te doen. Maak geen plotselinge bewegingen en probeer niet direct op te staan. Na een paar minuten kun je proberen om rustig rechtop te gaan zitten. Als dit geen problemen oplevert, kun je na tien minuten proberen om op te staan.

Als je eenmalig bent flauwgevallen, hoeft dit niet ernstig te zijn. Bedenk of je misschien te weinig hebt gedronken of gegeten en houd hier in de toekomst rekening mee. Als je vaker flauwvalt, kun je contact opnemen met je huisarts. Je huisarts kan vervolgens bepalen of er reden is voor verder onderzoek of niet.